بارداری بعد از سرطان سینه ممکن است سخت و یا پرخطر باشد. به طور کلی امکان باردارشدن بعد از درمان سرطان برای اکثر خانم ها وجود دارد، با این حال برخی از روش های درمانی می تواند اثراتی روی بارداری داشته باشد. در این مقاله به تمام سؤالات و نگرانیهای شما درباره بارداری بعد از سرطان سینه پاسخ میدهیم. اگر به دنبال اطلاعات علمی و معتبر هستید، تا پایان این مطلب همراه ما باشید.
آیا بارداری بعد از سرطان سینه امکان دارد؟
در بیشتر موارد بارداری بعد از سرطان سینه امکانپذیر است. بسیاری از بانوان پس از پایان درمان و کنترل بیماری، میتوانند بارداری سالم و بدون خطر را تجربه کنند. البته این موضوع به شرایط جسمی شما، نوع درمان، و زمان سپریشده از پایان دوره درمان بستگی دارد
برخی از روشهای درمان سرطان پستان بر قدرت باروری خانم تاثیر می گذارد. به عنوان مثال شیمی درمانی سرطان سینه ممکن است به تخمدان ها آسیب بزند و ناباروری ایجاد کند. برخی داروهای هورمونی استفاده شده در درمان سرطان ممکن است موجب تأخیر در باروری شوند.
خوشبختانه در سالهای اخیر با پیشرفت روشهای درمانی، احتمال بارداری موفق بعد از سرطان پستان بیشتر شده و پزشکان در بسیاری از مواقع، این بارداری را بیخطر میدانند.
چه زمانی میتوان بعد از درمان سرطان سینه باردار شد؟
برای بارداری بعد از سرطان سینه، توصیه میشود که حداقل ۲ تا ۵ سال پس از پایان درمان صبر کنید زیرا در سالهای ابتدایی، احتمال بازگشت بیماری بیشتر است. زمانی که وضعیت بدن پایدار شده و خطر عود بیماری کاهش یابد، شرایط برای بارداری ایمنتر میشود.
در صورتی که در روند درمان از داروهای هورمونی مثل تاموکسیفن استفاده شده باشد، معمولاً پزشکان پیشنهاد میکنند که درمان هورمونی ۵ سال کامل ادامه یابد و سپس تصمیم برای بارداری گرفته شود. با این وجود، شرایط هر بیمار متفاوت است و زمان دقیق بارداری را باید پزشک معالج با توجه به وضعیت بدنی و نوع بیماری شما تعیین کند.
آیا بارداری بعد از سرطان سینه خطرناک است؟
در بیشتر موارد، بارداری بعد از سرطان سینه اگر در زمان مناسب و با نظر پزشک انجام شود، خطر جدی ایجاد نمیکند.
با این حال، برخی نگرانیها در این زمینه وجود دارد، که به شرح زیر است:
- احتمال عود بیماری در اثر تغییرات هورمونی بارداری
- بروز عوارضی مانند زایمان زودرس یا فشار خون بالا
- نگرانی در مورد سلامت جنین به دلیل داروها یا درمانهای قبلی
بررسیهای علمی نشان داده است که در اکثر زنان، بارداری باعث بازگشت سرطان نمیشود. همچنین سلامت جنین در این بارداریها تفاوت خاصی با سایر بارداریها ندارد. فقط در برخی شرایط خاص، پزشک توصیه به مراقبتهای ویژهتر میکند.
آیا درمان سرطان سینه بر باروری تأثیر میگذارد؟
درمانهایی مانند شیمیدرمانی، پرتودرمانی و داروهای هورمونی میتوانند بر باروری تأثیر بگذارند. اما این تأثیر در همه بیماران یکسان نیست.
بارداری بعد از سرطان سینه برای زنانی که درمانهای شدیدتری دریافت کردهاند، در صورتی امکانپذیر است که تخمدانها هنوز فعالیت طبیعی داشته باشند و ذخیره تخمک حفظ شده باشد.
- شیمیدرمانی سرطان سینه در برخی موارد ممکن است باعث کاهش ذخیره تخمدانی یا یائسگی زودرس شود.
- پرتودرمانی در صورتی که به ناحیه لگن تابیده شود، میتواند به تخمدانها آسیب بزند.
- داروهای هورمونی هم در دوران مصرف، مانع از بارداری میشوند.
به همین دلیل، بهتر است قبل از شروع درمان، در مورد روشهای حفظ باروری مثل فریز تخمک یا جنین با پزشک مشورت کنید.
مراقبتهای لازم در بارداری بعد از سرطان سینه
در صورت تصمیم به بارداری بعد از سرطان سینه، باید تحت مراقبتهای پزشکی ویژه باشید. این مراقبتها برای حفظ سلامت مادر و جنین و پیشگیری از عوارض احتمالی ضروری است.
مهمترین مراقبتها شامل موارد زیر است:
- معاینههای منظم توسط متخصص زنان و انکولوژی
- کنترل وضعیت هورمونی و سلامت جنین در هر دوره بارداری
- انجام غربالگریهای لازم در زمان مناسب
- پرهیز از مصرف هر دارو یا مکمل بدون تجویز پزشک
آیا بارداری باعث بازگشت سرطان سینه میشود؟
خیر. تحقیقات معتبر پزشکی نشان دادهاند که بارداری بعد از سرطان سینه باعث افزایش خطر بازگشت بیماری نمیشود.
مطالعات انجامشده روی زنانی که پس از درمان باردار شدهاند، نشان میدهد که میزان عود بیماری در آنها تفاوتی با افرادی که باردار نشدهاند ندارد.
فقط در بیمارانی که تومور آنها وابسته به هورمون بوده و نیاز به درمان هورمونی طولانیمدت دارند، تصمیم برای بارداری باید با دقت بیشتری گرفته شود. در این شرایط، پزشک زمان مناسب را پس از بررسی وضعیت بدنی و تکمیل درمان هورمونی مشخص میکند.
شانس بارداری بعد از سرطان سینه چقدر است؟
شانس بارداری بعد از سرطان سینه به عوامل مختلفی بستگی دارد. نوع درمان، سن بیمار در زمان درمان و وضعیت تخمدانها پس از پایان دوره درمان، تعیینکننده اصلی این شانس هستند.
در زنانی که در سنین پایینتری درمان را آغاز کردهاند و از روشهای حفظ باروری مانند فریز تخمک استفاده کردهاند، احتمال بارداری موفق بیشتر است. همچنین اگر شیمیدرمانی یا پرتودرمانی شدید به ناحیه لگن انجام نشده باشد، ذخیره تخمدانی بهتر حفظ میشود و امکان بارداری افزایش مییابد.
طبق تحقیقات، حدود ۴۰ تا ۷۰ درصد زنانی که پس از درمان سرطان سینه، ذخیره تخمک مناسبی دارند، میتوانند باردار شوند. البته در هر فرد، این آمار متفاوت است و باید با بررسی تخصصی مشخص شود.
روشهای کمک باروری بعد از سرطان سینه
گاهی اوقات، بارداری بعد از سرطان سینه به دلیل کاهش ذخیره تخمدانی یا آسیب به تخمدانها دشوار میشود. در این شرایط میتوان از روشهای کمک باروری استفاده کرد.
رایجترین روشها عبارتند از:
- فریز تخمک یا جنین: اگر قبل از شروع درمان، تخمک یا جنین فریز شده باشد، میتوان از آن برای بارداری استفاده کرد.
- لقاح آزمایشگاهی (IVF): در صورتی که تخمکهای سالم باقی مانده باشد، میتوان تخمک و اسپرم را در آزمایشگاه ترکیب و جنین را به رحم منتقل کرد.
- استفاده از تخمک اهدایی: در صورتی که ذخیره تخمدانی به شدت کاهش یافته باشد، میتوان از تخمک اهدایی استفاده کرد.
البته تا زمانی که بیمار از تاموکسیفن استفاده میکند باید از روشهای پیشگیری استفاده کرده و باردار نشود؛ زیرا این دارو برای جنین سرطانزا است. اما سه ماه پس از قطع داروی تاموکسیفن امکان بارداری بعد از سرطان پستان وجود دارد.
بیشتر بخوانید: سرطان سینه در بارداری
مراقبتهای ویژه پس از بارداری در بیماران سرطانی
بارداری بعد از سرطان سینه نیازمند مراقبتهایی ویژه است که در یک بارداری معمولی ضرورت ندارد. هدف از این مراقبتها، پیشگیری از هرگونه عارضه و اطمینان از سلامت مادر و نوزاد است.
برخی از مهمترین این مراقبتها شامل:
- مراجعه منظم به متخصص زنان و انکولوژی
- بررسی دقیق وضعیت هورمونی در طول بارداری
- کنترل منظم رشد و سلامت جنین با سونوگرافیهای دورهای
- غربالگریهای کامل برای تشخیص هرگونه مشکل احتمالی
- پرهیز از مصرف داروهای غیرمجاز و خودسرانه
همچنین بهتر است زایمان در مراکز مجهز و تحت نظر تیم درمانی انجام شود تا در صورت بروز شرایط خاص، اقدامات لازم به سرعت انجام گیرد.
تجربه سایر بیماران در بارداری بعد از سرطان سینه
بسیاری از زنانی که بارداری بعد از سرطان سینه را تجربه کردهاند، از موفقیت این بارداری و سلامت خود و نوزادشان خبر دادهاند. گزارشها نشان میدهد که اغلب این بارداریها بدون مشکل خاصی به پایان رسیده و مادران توانستهاند سلامت خود را حفظ کنند.
این تجربههای مثبت، میتواند امید و انگیزهای برای زنانی باشد که در آستانه تصمیم برای بارداری هستند. البته باید در نظر داشت که هر فرد شرایط خاص خود را دارد و حتماً باید نظر پزشک معالج را در اولویت قرار داد.
ارتباط با پزشک برای بارداری بعد از سرطان سینه
برای برنامهریزی مناسب برای بارداری پس از درمان سرطان سینه، همکاری نزدیک با پزشک متخصص بسیار مهم است. این موارد میتوانند در این فرآیند به شما کمک کنند:
1. مشاوره با متخصص زنان و زایمان
- پزشک میتواند وضعیت باروری شما را ارزیابی کرده و راهکارهای مناسب را ارائه دهد.
- تأثیر احتمالی درمانهای سرطان بر باروری را بررسی میکند.
- در صورت نیاز، روشهای کمکباروری را پیشنهاد میدهد.
2. مشاوره با متخصص انکولوژی (سرطانشناسی)
- دکتر میتواند در مورد تأثیر درمانهای سرطان بر باروری شما نظر بدهد.
- توصیههای لازم برای حفظ باروری را ارائه میکند.
- در صورت نیاز، برای نگهداری و ذخیرهسازی تخمک یا اسپرم کمک میکند.
3. برنامهریزی برای بارداری
- بهترین زمان و شرایط را برای شروع بارداری تعیین میکنید.
- در صورت نیاز، از روشهای کمکباروری استفاده کنید.
- در طول بارداری، مراقبتهای ویژهای را انجام میدهید.
آیا امکان بارداری بعد از درمان سرطان سینه وجود دارد؟
یکی از مهمترین فاکتورهای پاسخگویی به این سؤال سن بیمار است. هر چه سن مادر کمتر باشد احتمال بارداری به شکل طبیعی بعد از درمان برای مادر بیشتر خواهد بود. در واقع اگر بعد از اتمام درمان سرطان، سیکل طبیعی قاعدگی و تخمکگذاری فرد به جریان بیافتد، احتمال بارداری طبیعی وجود خواهد داشت.
همانطور که در ابتدا ذکر شد، هرچه سن مادر کمتر باشد این احتمال قویتر خواهد شد. برای مادرانی که سن کمتر از ۳۰ سال دارند میتوان احتمال بارداری طبیعی را ۵۰ تا ۸۰ درصد در نظر گرفت. برای خانمهای بین ۳۰ تا ۴۰ سال این احتمال کاهش زیادی پیدا میکند و به ۱۰ الی ۱۵ درصد میرسد.
در نهایت برای مادرانی که سن بالاتر از ۴۰ سال دارند تقریباً احتمال بارداری طبیعی نزدیک به صفر خواهد شد؛ در نتیجه جهت بارداری در سنین بالاتر از ۴۰ سالگی لازم است از روشهای دیگری جهت بارداری کمک گرفت.