نمونه برداری از سینه یا بیوپسی سینه روشی برای برداشتن نمونه ای از بافت پستان برای آزمایش است. نمونه بافت به آزمایشگاه فرستاده می شود، جایی که پزشکان متخصص در آنالیز خون و بافت بدن (پاتولوژیست ها) نمونه بافت را بررسی کرده و سرطان را تشخیص می دهند. با ما تا انتهای این مقاله همراه باشید تا درباره بیوپسی پستان صحبت کنیم.
صحبتهای دکتر فتانه ضیائی درباره بیوپسی پستان
نمونه برداری از سینه یا بيوپسي سينه چيست؟
نمونه برداری از سینه توسط یک سوزن توخالی جهت برداشتن نمونههایی از بافت پستان انجام میشود. این روش بهترین روش جهت تهیه نمونههایی از بافت پستان میباشد که به عنوان روش استاندارد در تشخیص سرطان پستان مورد استفاده قرار میگیرد.
نمونههایی که به این روش تهیه میشوند توسط پاتولوژیست در زیر میکروسکوپ مورد بررسی قرار میگیرد، در صورت مثبت بودن نتیجه و مشاهدهی سلولهای مشکوک به سرطان پستان آزمایشهای بیشتری باید انجام شود.
دلایل انجام نمونه برداری از سینه یا بیوپسی پستان چیست؟
به دلایل مختلفی ممکن است بیوپسی پستان توسط پزشک برای بیمار تجویز شود. برای مثال:
- هنگامی که پزشک احساس کند که یک توده سفت در پستان وجود دارد.
- هنگامی که در ماموگرافی، سونوگرافی، ام آر آی پستان یک توده مشکوک دیده شود.
- هنگامی که فرد دچار تغییر غیر طبیعی در نوک سینه شود.
کاربرد نمونه برداری از پستان با سوزن چیست؟
نمونه برداری با سوزن برای بررسی موارد زیر کاربرد دارد:
- تودههای قابل لمس روی سینه
- نمونه برداری از منطقهای که در عکسبرداری ماموگرافی نتایج مشکوکی را داشته است
تودههای قابل لمس روی سینه
در صورت وجود یک تودهی قابل لمس، ممکن است نمونه برداری از سینه در مطب توسط پزشک انجام شود. مراحل انجام نمونه برداری بدین صورت است:
- ابتدا بیحسی موضعی به منظور بیحس کردن پوست و بافت سینه در اطراف محلی نمونه برداری استفاده میشود.
- سپس پزشک سوزن را وارد میکند تا مقدار کمی از بافت سینه را بردارد.
- در طول نمونه برداری ممکن است یک گیره در داخل سینه شما گذاشته شود (البته شما این گیره را حس نمیکنید و دردی نخواهد داشت) این گیره به منظور مشخص کردن محل توده استفاده میشود.
- اگر نتایج بیوپسی مثبت باشد گیره در هنگام جراحی خارج میشود و اگر نیازی به جراحی نباشد، باقی ماندن گیره در سینه بی خطر است.
نمونه برداری به دلیل نتایج مشکوک
این نمونه گیری زمانی توصیه میشود که در ماموگرافی یا سایر آزمایشات تصویربرداری یافتهی مشکوکی مشاهده شود که معمولاً در معاینات فیزیکی و توسط لمس کردن قابل تشخیص نیست. این یافته ممکن است یک توده یا میکروکلسیفیکاسیون باشد. جهت انجام نمونه برداری سوزنی از تودههایی که غیرقابل لمس هستند باید به بیمارستان یا یک مرکز تصویربرداری مراجعه کرد.
رادیولوژیست با استفاده از تصاویر سونوگرافی، ام آر آی یا نوع خاصی از ماموگرافی که به آن ماموگرافی استریوتاکتیک میگویند جهت مشخص کردن محل توده و نمونه برداری استفاده مینماید.
زمانی که ناحیه مشکوک در سونوگرافی قابل مشاهده است نمونه برداری با راهنمایی تصاویر سونوگرافی ارجحیت دارد.
نمونه برداری از سینه برای تشخیص سرطان چگونه انجام می شود؟
برای پاسخ به این سوال که نمونه برداري از سينه چگونه است باید گفت؛ به طور کلی نمونه برداری به چند صورت مختلف انجام می شود، که جهت تشخیص کیست و برخی از ضایعات از یک سرنگ معمولی استفاده می شود.
در برخی موارد نیز بیوبسی با سوزن های مخصوص به صورت سرپایی در مطب انجام شده و گاهی اگر توده قابل لمس نباشد بیمار به رادیولوژی فرستاده می شود تا زیر گاید سونو بیوپسی سوزنی انجام شود.
بیوپسی سوزنی معمولا با بی حسی موضعی انجام می شود و برشی بر روی سینه زده می شود، در بعضی مواقع ممکن است در محل ورود سوزن تیغ کوچکی زده شود، بنابراین محل ورود بخیه ای زده نمی شود.
بیوپسی توده پستان
بهترین روش نمونه برداری از پستان چست؟
امروزه روشی استاندارد برای نمونه برداری وجود دارد که قبلا به آن اشاره شده است و آن هم، نمونه برداری با سوزن های مخصوص است.
در این روش به صورت سرپایی و با ایجاد بی حسی موضعی که بیمار هیچگونه دردی را احساس نخواهد کرد، با سوزن مخصوصی نمونه برداری انجام خواهد شد. مزیت این روش نسبت به دیگر روش های نمونه برداری آن است که بیمار بدون کمترین درد، صرف هزینه، وقت زیاد، بستری و حتی بدون ایجاد برش و عوارض ناشی از نمونه برداری، تشخیص بیماری انجام خواهد شد.
اگر بعد از نمونه برداری دچار مشکلات زیر شدید حتما به پزشک مراجعه کنید.
- تب بالای 38 درجه
- قرمزی در ناحیه بیوپسی
- احساس داغی در ناحیه بیوپسی
- ترشحات خونی یا چرکی از ناحیه بیوپسی
روش انجام نمونه برداری پستان سوزنی با سونوگرافی
- در تمام طول نمونه برداری شما باید به پشت دراز بکشید.
- پیش از شروع نمونه برداری یک بیحسی موضعی استفاده می شود.
- رادیولوژیست دستگاه سونوگرافی را روی سینهی شما میگذارد تا ناحیهای که تودهی مشکوک دارد را مشاهده نماید. با کمک این تصاویر سوزن نمونه برداری را به سمت محل توده یا بافت مشکوک هدایت می نماید.
- سپس مقداری نمونه توسط سوزن از بافت سینه خارج میشود. در برخی موارد این کار با استفاده از یک دستگاه خلاء انجام میشود.
- در هنگام انجام نمونه برداری به این روش ممکن است مقداری احساس فشار و ناراحتی روی سینهی خود داشته باشید.
نمونه برداری سینه با سوزن توسط دستگاه ام آر آی
- ابتدا یک ماده حاجب به شما تزریق می شود، سپس یک بیحسی موضعی جهت بیحسی سینه استفاده میشود.
- در طول نمونه برداری باید روی شکم روی تخت مخصوص دراز بکشید، در این تخت قسمتی وجود دارد که سینهی شما داخل ان قرار میگیرد.
- سینه مانند زمانی که ماموگرافی انجام میشود فشرده میشود و چند تصویر ام آر آی تهیه میشود. رادیولوژیست با کمک این تصاویر دستگاه بیوپسی را به قسمت مشکوک هدایت مینماید.
- یک سوزن با کمک دستگاه خلاء به سرعت به محل نمونه وارد و خارج میشود تا نمونهی مورد نیاز را تهیه نماید.
- احساس فشار و کشش در سینه ممکن است باعث آزار و ناراحتی شما شود.
نمونه برداری از سینه با سوزن با کمک ماموگرافی استریوتاکتیک
- در این روش با توجه به نوع دستگاه ممکن است لازم باشد روی شکم دراز بکشید یا بنشینید. اگر دراز بکشید مانند ام آر آی قسمتی روی میز وجود دارد که سینهی شما داخل آن جا میگیرد. در حالت نشسته هم مانند زمانی که ماموگرافی انجام میدهید روی صندلی مینشینید.
- در این روش نیز ابتدا از یک ماده بیحس کننده موضعی روی سینهی شما استفاده میشود.
- سینهی شما مانند زمانی که ماموگرافی انجام میشود فشرده میشود تا چند تصویر تهیه شود. این تصاویر به رادیولوژیست کمک می کند تا دستگاه بیوپسی را به منطقهي مورد نظر هدایت کند.
- سوزن موجود در دستگاه نمونههایی را از بافت پستان برمیدارد. مانند روشهای قبلی دستگاه با کمک خلاء نمونه را خارج مینماید.
مزایای نمونه برداری از سینه توسط سوزن چیست؟
به نمونه برداری به روش سوزنی زمانی میتوان اعتماد کرد که توسط یک رادیولوژیست باتجربه انجام شود. این روش اگر به خوبی انجام شود به سرعت و بدون کمترین عوارض بیوپسی پستان میتواند نتایج دقیقی را ارائه دهد. تنها عارضهای که پس از این روش ممکن است به جا بماند مقداری کبودی و عفونت است.
اطلاعاتی که توسط این نمونه برداری میتوان به دست آورد شامل موارد زیر است:
- نوع تومور
- درجهی تومور
- وضعیت گیرنده هورمونی
- وضعیت HER2
با کمک این اطلاعات پزشک میتواند تصمیم درست را برای جراحی و دیگر روشهای درمان سرطان پستان اتخاذ نماید. اگر نمونه خوش خیم باشد ممکن است احتیاجی به جراحی نباشد اما در برخی موارد جهت بررسیهای بیشتر ممکن است بیوپسی به روش جراحی توصیه شود.
نمونه برداری سوزنی از سینه چه معایبی دارد؟
1. یکی از مهمترین ایراداتی که به نمونه برداری از سینه به روش سوزنی وارد است این موضوع است که با این روش نمونه برداری ممکن است تنها با چند میلی متر جابهجایی و خطا در محل ورود سوزن، نمونه از محل تومور یا بافت مشکوک تهیه نشود و نمونهی تهیه شده مربوط به بافتی طبیعی باشد که نتایج آزمایشگاهی آن هیچ گونه سلول سرطانی را شناسایی نکند.
البته زمانی که نمونه برداری سوزنی با هدایت دستگاه سونوگرافی، ام آر آی و ماموگرافی انجام میشود این خطا به کمترین مقدار خود تقلیل مییابد، اما همواره احتمال نتایج منفی کاذب وجود دارد و در صورت وجود نتایج منفی کاذب ممکن است شروع درمان به تاخیر بیفتد.
نتایج منفی کاذب در 4 درصد از نمونهگیریها ممکن است رخ دهد بنابراین پزشکان توصیه مینماید در صورت وجود نتیجهی منفی کاذب، معاینات روتین و غربالگریهای مجدد انجام شود. در مورد تودههای قایل لمس نتیجهی منفی کاذب بسیار کمتر از 4 درصد میباشد.
2. مشکل دومی که در نمونه گیری سوزنی ممکن است به وجود بیاید، اطلاعات ناقص میباشد، به عنوان مثال اندازهی تومور و تشخیص تهاجمی بودن سرطان در این نمونه بردرای به سختی مشخص میشود. برای رفع این مشکل توصیه میشود که چندین نمونه تهیه شود و در صورت نیاز بیوپسی به روش جراحی توصیه میشود.
آیا روشی وجود دارد که نسبت به نمونه برداری از سینه کمتر تهاجمی باشد؟
در گذشته وقتی پزشکان شک می کردند که توموری در سینه وجود دارد و حدس بر آن بود که این تومور بدخیم است، مریض در اتاق عمل بیهوش می شد و پس از تکه برداری تشخیص داده میشد که چه کاری باید انجام شود. پس از آن ممکن بود دوباره بیمار برای انجام جراحی وارد اتاق عمل شود و به صورت کلی دو بار بیمار به اتاق عمل میرفت.
اما روش کم تر تهاجمی همین روش متداول امروزی است که با کمک یک سوزن بدون هیچ بیهوشی و بخیه ای در عرض چند دقیقه نمونه برداری انجام می شود.
روش ها امروزی بسیار پیشرفت کرده به صورتی که گاهی حتی نیاز به تخلیه کل پستان نیست و گاهی ممکن است قبل از جراحی شیمی درمانی نیاز باشد پس نگران نباشید و با خیال آسوده بررسی های قبل از جراحی را انجام دهید تا بیمار با داشتن یک برنامه وارد اتاق عمل شود.
اقدامات قبل از بیوپسی پستان چیست؟
لازم است قبل از انجام بیوپسی نکاتی را رعایت کنید و با آگاهی کامل در جلسه حاضر شوید. در زیر به تعدادی از این نکات اشاره میکنیم:
- اگر به داروی خاصی آلرژی دارید و یا داروی خاصی مصرف میکنید حتما پزشک را مطلع کنید.
- مصرف دارو های رقیق کننده خون مانند آسپرین میتواند باعث افزایش خون ریزی شود به همین دلیل اگر از این دست دارو ها هفت روزه گذشته مصرف کردید پزشک را مطلع کنید.
- اگر بیوپسی شما با استفاده از تصویربرداری ام آر آی انجام می شود و بدن شما دارای دستگاه های الکترونیکی خاصی است حتما باید آن را به مسئول آن بخش اطلاع دهید.
- در صورت باردار بودن نیز باید پزشک خود را از این مساله آگاه کنید.
نکات مهم بعد بعد از نمونه برداری از سینه
- بعد از اتمام کار پزشک یک پانسمان محکم بر روی محل میگذارد و از بیمار میخواهد تا یک ساعت پانسمان را محکم فشار دهد. اگر شما این فشار اولیه را بگذارید قطعا خون ریزی در محل بیوپسی اتفاق نمی افتند و در نتیجه در آن محل خون مردگی نخواهید داشت.
- اگر جواب پاتولوژی نیز زود آماده شود، هنگام عمل ما شاهد هماتوم و تجمع خون نخواهیم بود و راحت تر میتوان محدوده تومور را دید و راحت تر تصمیم گرفت که چه محدوده ای از سینه باید برداشته شود.
- بعد از گذشت یک ساعت به بیماران توصیه می شود که یک کیسه یخ درست کرده و از روی لباس یا پانسمان بر روی محل قرار دهند. (نیاز نیست کیسه یخ بر روی پوست شما قرار گیرد.)
- کیسه یخ را هر چند دقیقه از روی محل بردارید و دوباره بگذارید. این کار باعث می شود اگر خون ریزی در ناحیه اتفاق افتاده، قطع شود و خون مردگی در محل بیوپسی کم شود.
- اگر در شب انجام بیوپسی درد داشتید میتوانید مسکن مصرف کنید.
- بعد از بیوپسی شما هیچ محدودیتی در انجام فعالیت های روزانه مانند پوشیدن لباس، تغذیه و .. ندارید.
- فردای روزی که بیوپسی را انجام دادید میتوانید پانسمان را بردارید و حمام بروید .
- اگر دچار خون مردگی شدید میتوانید حوله گرم یا کمپرس گرم روی محل بیوپسی بگذارید تا خون مردگی ها به سرعت جذب شود.
- پس از نمونه برداری از پستان نیاز به مصرف دارو و یا استراحت نیست و بعد از گذشت یک روز بیمار می تواند استحمام کند.
نتیجه نمونه برداری از سینه چه زمانی مشخص میشود؟
نتایج نمونه برداری از سینه معمولاً بستگی به نوع آزمایش و موارد دیگر دارد. در بسیاری از موارد، نتایج این آزمایشات به صورت نسبتاً سریع اعلام میشوند. اما ممکن است زمان دریافت نتایج به عواملی مانند نوع آزمایش، سیاستهای آزمایشگاه، و نحوه ارسال نتایج بستگی داشته باشد.
عموماً، نتایج نمونه برداری از سینه توسط پزشک یا پزشک متخصص به شما اعلام میشود. برخی آزمایشات ممکن است در چند روز تا چند هفته تحلیل شوند.
کلام آخر
در صورت مشاهده هر ضایعه ی مشکوک و توده، ممکن است جراح پستان نمونه برداری از سینه را توصیه کند، زیرا طبق آنچه گفته شد، انجام نمونه برداری هیچ عارضه ای نداشته و بدخیمی ایجاد نمی کند، بیماری به صورت دقیق تشخیص داده شده و در زمان مناسب بیماری پیگیری خواهد شد و در نهایت شانس درمان سرطان با تشخیص به موقع و زودهنگام افزایش می یابد.