ژنتیکی بودن سرطان پستان یکی از عوامل مهم در بروز این بیماری است. این سرطان به عنوان یکی از شایعترین و تهاجمیترین سرطانها در زنان شناخته میشود که با تغییرات در ژنهای کنترلکننده رشد سلولها مرتبط است.
این ژنها که اطلاعات حیاتی برای رشد و عملکرد سلولی را در بر دارند، میتوانند از طریق وراثت از نسلی به نسل دیگر منتقل شوند یا در طول زندگی فرد تحت تأثیر عوامل محیطی یا فرایند پیری تغییر کنند. تغییرات ژنتیکی، چه ارثی و چه غیرارثی، میتوانند منجر به رشد غیرقابلکنترل سلولها و در نهایت سرطان شوند.
با افزایش سن و تماس با عوامل محیطی مانند آلایندههای شیمیایی، خطر ابتلا به سرطان افزایش مییابد. در این مقاله، به بررسی نقش ژنتیک و سایر عوامل موثر بر بروز این بیماری خواهیم پرداخت.

احتمال ژنتیکی بودن سرطان پستان چقدر است؟
در جواب به سوال” آیا سرطان سینه ارثی است؟” باید گفت؛ سرطان پستان میتواند در برخی موارد ارثی باشد، اما این تنها یکی از عوامل بروز این بیماری است. به طور کلی، حدود 5 تا 10 درصد از موارد سرطان به جهشهای ژنتیکی ارثی مرتبط هستند.
شایعترین جهشهای ژنتیکی که خطر ابتلا به سرطان را افزایش میدهند، در ژنهای BRCA1 و BRCA2 رخ میدهند. این ژنها مسئول ترمیم آسیبهای DNA هستند و در صورت بروز جهش در آنها، احتمال رشد سلولهای غیرطبیعی و در نتیجه سرطان افزایش مییابد.
علاوه بر این، افرادی که سابقه خانوادگی ابتلا به سرطان پستان یا تخمدان دارند، بهویژه اگر در بستگان درجه یک (مادر، خواهر یا دختر) این بیماری مشاهده شده باشد، بیشتر در معرض خطر هستند. با این حال، باید توجه داشت که اکثر موارد سرطان به دلایل غیرارثی مانند تغییرات ژنتیکی خود بهخودی، افزایش سن، و عوامل محیطی رخ میدهد.
بررسی سابقه خانوادگی و انجام آزمایشهای ژنتیکی میتواند به شناسایی افرادی که در معرض خطر بالای ارثی قرار دارند کمک کند تا اقدامات پیشگیرانهای مانند غربالگری سرطان پستان یا حتی جراحیهای پیشگیرانه در صورت نیاز انجام شود.
بیشتر بخوانید: درمان سرطان پستان
عوامل موثر بر ژنتیکی بودن سرطان پستان
چند نشانه اصلی وجود دارند که میتوانند نشاندهنده ارثی بودن ژنتیکی بودن سرطان سینه در خانوادهای باشند.
- نخست، وجود سابقه ابتلا به سرطان در چندین عضو از یک خانواده، بهویژه در بستگان درجه یک مانند مادر، خواهر، یا دختر است.
- دوم، ابتلای یکی از اعضای خانواده به سرطان در سنین پایین (زیر 45 سال) نیز میتواند نشانه ارثی بودن بیماری باشد.
- سوم، بروز سرطانهای مرتبط با جهشهای BRCA، مانند سرطان تخمدان، لوزالمعده و پروستات در میان اعضای خانواده نیز خطر ارثی بودن را افزایش میدهد.
تستهای ژنتیکی برای اعضای خانوادههایی که این نشانهها را دارند، میتواند راهی مؤثر برای شناسایی خطر احتمالی و انجام غربالگریها و پیشگیریهای زودهنگام باشد.

بیشتر بخوانید: هزینه درمان سرطان پستان
چگونه ژنتیکی بودن سرطان سینه ژنتیکی را تشخیص دهیم؟
متخصصین توصیه می کنند که افرادی که سابقه خانوادگی و زمینه ژنتیکی ابتلا به سرطان دارند، حتما مشاوره ژنتیک را در برنامه خود قرار دهند. تست ژنتیکی بودن سرطان پستان که با گرفتن نمونه خون و یا بزاق همراه است، جهت بررسی های بیشتر به آزمایشگاه فرستاده خواهد شد.
مثبت بودن تست به این معناست که فرد ناقل ژن های جهش یافته می باشد. منفی بودن تست نیز به معنای عدم داشتن ژن های جهش یافته می باشد. البته این جواب، به معنای عدم ابتلا به سرطان نیست. در برخی موارد، سرطان پستان ارثی نیست. به همین خاطر بعد از دریافت جواب آزمایش، توصیه می شود جهت اطمینان از عدم ابتلا به سرطان پستان، مشاوره ژنتیکی نیز انجام شود.
چه افرادی باید مشاوره برای ژنتیکی بودن سرطان پستان را انجام دهند؟
اگردر خانواد ه ای ژن BRCA وجود داشته باشد، وابستگان این فرد باید مشاره ژنتیک و تست ژنتیک شوند. در صورتی که تست ژنتیک آن ها مبتلا باشد، پزشک اقدامات پیشگیرانه انجام میدهد. همانطور که گفته شد، مشخص میشود هر فردی که مبتلا به سرطان است، در بسیاری از مواقع به علت ژنتیک نیست. اما بهتر است افرادی که سابقه خانوادگی سرطان دارند، چکاب و معاینات لازم را انجام دهند و افراد دیگر هم در صورت بروز هرگونه علائم سرطان، سریعا به متخصص مراجعه کنند.
نتیجهگیری
در نتیجه، ژنتیکی بودن سرطان پستان تنها یکی از عوامل مؤثر در بروز این بیماری است. هرچند جهشهای ارثی در ژنهایی مانند BRCA1 و BRCA2 میتوانند خطر ابتلا را افزایش دهند، اما اکثر موارد سرطان پستان به عوامل غیرارثی و محیطی مرتبط هستند.
اطلاع از سابقه خانوادگی و انجام آزمایشهای ژنتیکی در افراد پرخطر میتواند به شناسایی زودهنگام و اتخاذ روشهای پیشگیری کمک کند. با این حال، داشتن سبک زندگی سالم و انجام غربالگریهای منظم برای همه افراد، چه دارای سابقه ژنتیکی باشند و چه نباشند، بهترین راهکار برای کاهش خطر ابتلا به سرطان محسوب میشود.
عالیه خانم دکتر