درمان سرطان سینه؛ جدیدترین روش درمان سرطان پستان

درمان سرطان سینه در این چند سال اخیر پیشرفت‌های بزرگی داشته و همین موضوع باعث شده امید به زندگی در میان بیماران بیشتر از همیشه شود. سرطان سینه یکی از شایع‌ترین انواع سرطان‌ها در میان بانوان است. با وجود ترس و نگرانی‌های فراوانی که این بیماری ایجاد می‌کند، خوشبختانه در صورت تشخیص به‌موقع و آغاز درمان مناسب، احتمال درمان کامل و بازگشت به زندگی طبیعی بسیار بالاست.

خوشبختانه امروزه روش‌های درمانی بسیار مؤثر و قابل اطمینانی وجود دارند که بسته به شرایط فرد، می‌توانند به بهبودی کامل منجر شوند یا روند بیماری را به‌خوبی کنترل کنند. در این مقاله، روش‌های مختلف درمان سرطان پستان، مراحل درمان، و نکاتی مهمی که باید بدانید را بررسی می‌کنیم.

اهمیت درمان سرطان پستان

درمان سرطان سینه اگر به موقع انجام شود، نقش بسیار پر رنگی در افزایش شانس بهبودی و حفظ کیفیت زندگی دارد. هرچه روند درمان زودتر آغاز شود، احتمال کنترل بیماری و جلوگیری از گسترش آن بیشتر خواهد بود. سرطان سینه زمانی ایجاد می‌شود که سلول‌های غیرطبیعی در بافت پستان شروع به رشد بی‌رویه می‌کنند و در صورت پیشرفت، می‌توانند به بافت‌های اطراف یا سایر نقاط بدن متاستاز دهند.

بر اساس گزارش سازمان جهانی بهداشت (WHO)، اگر این بیماری در مراحل اولیه تشخیص داده و درمان شود، احتمال بهبودی کامل تا ۹۰ درصد افزایش پیدا می‌کند. این آمار نشان می‌دهد که تشخیص زودهنگام و شروع سریع درمان می‌تواند سرنوشت بیماری را به‌طور چشمگیری تغییر دهد.

دکتر فتانه ضیایی در این‌باره می‌گوید:

«مهم‌ترین قدم در درمان سرطان سینه، آگاهی و مراجعه زودهنگام است. بسیاری از بیماران من که در مراحل ابتدایی مراجعه کرده‌اند، اکنون زندگی سالم و فعالی دارند.»

تومورهای سرطانی پستان که زود شناسایی می شوند، یعنی زمانی که هنوز کوچک اند و در سایر نقاط بدن پخش نشده اند از شانس بالایی برای درمان موفق برخوردارند. همچنین جراحی که برای خارج کردن توده از پستان لازم است، نیز راحت تر انجام خواهد شد. به طور کلی درمان سرطان سینه برای کاهش خطر عود بسیار مهم است.

مهمترین عوامل در درمان سرطان سینه چیست؟

عوامل موثر در روند درمان بیماران مبتلا به سرطان شامل چه مواردی است؟ بیولوژی بدن بیمار و نوع رفتار سلول های سرطانی بر روی برنامه درمانی تاثیر می گذارند. برخی تومورها کوچک هستند اما سریع رشد می کنند و بعضی ها ممکن است بزرگ باشند و آهسته تر رشد کنند. توصیه های درمانی برای اشخاص مختلف، متفاوت است و بستگی به چند عامل دارد:

1- نوع تومور

نوع تومور از جمله وضعیت گیرنده هورمون (ER، PR)، وضعیت HER۲ و وضعیت گره ها

2- مرحله ی تومور

مرحله 1 به این معنی است که سرطان فقط در یک بخش قرار دارد. مراحل 2 و 3 سرطان به بافت های نزدیک و گره های لنفاوی نیز نفوذ کرده است. در مرحله 4 نیز سرطان در بدن پخش شده است.

3- مارکر ژنومیک ها

وضعیت نشانگرهای ژنتیکی مانند Oncotype DXTM یا MammaPrintTM.

4- وضعیت عمومی بیمار

سن بیمار، سلامت عمومی، وضعیت یائسگی و ترجیحات او

5- جهش

وجود جهش‌های شناخته‌شده در ژن‌های سرطان پستان ارثی مانند BRCA۱ یا BRCA۲

هرچند تیم مراقبتی شما راه های درمانی مخصوص شرایط سرطان شما را در پیش می گیرد، اما بعضی مراحل در تمام برنامه های درمانی یکسان است که در ادامه به آن ها اشاره خواهیم کرد.

برنامه کلی بیماران برای درمان سرطان پستان

اولین قدم در درمان سرطان سینه مراجعه به بهترین دکتر سرطان سینه در تهران است. تشخیص سرطان و تصمیم گیری درمورد مراحل درمان سرطان سینه بیمار باید توسط جراح انجام بگیرد. یکی از مشکلات جراحان مواجهه با بیمارانی است که در ابتدا با تشخیص سرطان به آنکولوژیست مراجعه کرده و شیمی درمانی سرطان سینه انجام داده اند.

وقتی بیمار بعد از شیمی درمانی به متخصص مراجعه می کند، احتمالا پزشک توده ای در بافت پستان پیدا نخواهد کرد؛ زیرا تحت شیمی درمانی معمولا توده ها یا بسیار کوچک می شوند و یا از بین می روند. این مساله بسیار مهم است که بیمار قبل از هر اقدام درمانی به جراح مراجعه کند و تحت نظر متخصص باشد.

پزشکان معمولا برای کارسینومای غیر مهاجم مجرایی (DCIS) و مراحل اولیه سرطان، جراحی را برای برداشتن تومور پیشنهاد می‌دهند. برای اطمینان از برداشتن کل تومور، پزشک بخش کوچکی از بافت غیر سرطانی سالم را نیز برمی دارد که حاشیه نامیده می شود. این کار به این دلیل است که شاید بعضی سلول های میکروسکوپی باقی مانده باشند. گاهی اوقات ممکن است که برای برداشت کامل بخش سرطانی، نیاز به جراحی مجدد باشد.

برای اطمینان از نابودی سلول های سرطانی بعد از جراحی، روند درمان با دارو ادامه خواهد یافت. برای توده های بزرگ تر و یا آن هایی که سریع تر رشد می کنند، ممکن است پزشکان درمان سیستمی که شامل شیمی درمانی و درمان هورمونی است را قبل از جراحی انجام دهند.

مراحل و راه های درمان سرطان پستان چیست؟

مراحل درمان سرطان سینه به مرحله سرطان بستگی دارد. به طور کلی، اولین گام در درمان سرطان پستان در مراحل اولیه، جراحی است که می تواند جراحی حفظ پستان (BCS) یا ماستکتومی و به دنبال آن پرتودرمانی باشد.

بعد از جراحی، قدم بعدی کاهش خطر عود و تلاش برای خلاص شدن از شر سلول های سرطانی باقی مانده در بدن است. این کار از طریق درمان دارویی سیستمیک، مانند شیمی درمانی، هورمون درمانی، داروهای هدفمند، ایمونوتراپی یا ترکیبی از این موارد انجام می شود. انواع داروهایی که ممکن است بهترین عملکرد را داشته باشند به وضعیت گیرنده هورمونی تومور، وضعیت HER2 و سایر عوامل بستگی دارد.

درمان سرطان سینه به عوامل مختلفی بستگی دارد؛ از جمله مرحله بیماری، نوع تومور، وضعیت هورمونی و حتی شرایط عمومی بدن بیمار. در بیشتر موارد، درمان‌ها به‌صورت ترکیبی انجام می‌شوند تا بیشترین اثربخشی حاصل شود.

1. جراحی

• عمللامپکتومی (Lumpectomy): برداشتن تومور و بخشی از بافت اطراف آن.
• ماستکتومی (Mastectomy): برداشتن کل پستان.
• جراحی برداشتن غدد لنفاوی (Lymph Node Surgery): برای بررسی گسترش سرطان به غدد لنفاوی.

2. شیمی‌درمانی

شیمی‌درمانی از داروهای قوی برای از بین بردن سلول‌های سرطانی استفاده می‌کند. معمولاً در مواردی تجویز می‌شود که:

• سرطان در مرحله پیشرفته‌تری باشد.
• احتمال متاستاز وجود داشته باشد.
• پس از جراحی، باقی‌مانده‌ای از سلول‌های سرطانی در بدن باشد.

شیمی‌درمانی ممکن است با عوارضی مثل تهوع، ریزش مو و ضعف عمومی همراه باشد، اما این عوارض اغلب موقتی هستند و قابل کنترل با روش‌های مکمل و تغذیه صحیح می‌باشند.

3. پرتودرمانی

رادیوتراپی با استفاده از اشعه ایکس قوی، سلول‌های سرطانی باقی‌مانده در ناحیه‌ی عمل‌شده را از بین می‌برد. این روش معمولاً پس از جراحی لامپکتومی یا در موارد خاص پس از ماستکتومی استفاده می‌شود.

4. هورمون‌درمانی

اگر سرطان سینه از نوع حساس به هورمون باشد (مثلاً گیرنده‌های هورمونی ER+ یا PR+)، هورمون درمانی سرطان سینه کمک می‌کند رشد سلول‌های سرطانی متوقف شود.

داروهایی مثل تاموکسیفن یا آروماتاز اینهیبیتورها، اغلب برای چند سال تجویز می‌شوند تا خطر بازگشت بیماری کاهش یابد.

5. درمان هدفمند

درمان هدفمند بر اساس مشخصات ژنتیکی و بیولوژیکی تومور انجام می‌شود. این روش داروهایی را هدف قرار می‌دهد که فقط سلول‌های سرطانی را تحت تأثیر قرار می‌دهند، نه سلول‌های سالم را.

نمونه‌ای از این داروها، Trastuzumab (Herceptin) است که در سرطان‌هایی با گیرنده HER2+ استفاده می‌شود.

6. ایمونوتراپی

تقویت سیستم ایمنی بدن برای حمله به سلول‌های سرطانی. این روش بیشتر در مراحل آزمایشی برای سرطان است.

---

توجه : نگهداری مدارک پزشکی در روند درمان سرطان سینه بسیار با اهمیت است.

---

درمان سرطان سینه در مراحل مختلف بیماری

سرطان سینه بر اساس مرحله (Stage) تقسیم‌بندی می‌شود. این مرحله مشخص می‌کند که بیماری چقدر گسترش یافته و چه نوع درمانی مناسب‌تر است.

مرحله صفر (Carcinoma in situ)

در این مرحله، سلول‌های غیرطبیعی فقط در مجاری یا لوبول‌های پستان دیده می‌شوند و هنوز تهاجم ایجاد نکرده‌اند. درمان معمولاً با جراحی محدود و گاهی پرتودرمانی انجام می‌شود.

مرحله یک تا سه (I – III)

در این مراحل، تومور به بافت‌های اطراف یا غدد لنفاوی گسترش یافته اما هنوز متاستاز دوردست ایجاد نکرده است. درمان ترکیبی از جراحی، شیمی‌درمانی، پرتودرمانی و هورمون‌درمانی انجام می‌شود.

مرحله چهار (IV)

در این مرحله، سرطان به نقاط دیگر بدن مانند استخوان‌ها، کبد، ریه یا مغز گسترش یافته است. درمان در این مرحله با هدف کنترل بیماری و افزایش کیفیت زندگی انجام می‌شود و معمولاً شامل شیمی‌درمانی سیستمیک و درمان‌های هدفمند است.

تاثیر نمونه‌برداری در درمان سرطان پستان

بسیاری از بیماران اصرار دارند که مستقیما جراحی شوند و سعی می‌کنند از انجام نمونه برداری از توده پستان، طفره روند. موارد بسیاری وجود دارد که با یک نمونه گیری ساده بیماری و توده به راحتی تشخیص داده می‌شود و آن را می توان با یک برش کوچک خارج کرد.

بنابراین اگر فردی بدون تشخیص کامل و دقیق وارد اتاق عمل شود ضرر خواهد کرد. چراکه در این حالت ممکن است بیمار جراحی شده و چون محل دقیق توده مشخص نیست؛ احتمال باقی ماندن توده وجود دارد و برش های بزرگتری بر روی سینه فرد ایجاد می شود؛ بنابراین زمانی که پشک به شما پیشنهاد نمونه برداری می‌دهد باید این کار را انجام دهید تا به این طریق درمان سرطان پستان راحت‌تر و سریع تر انجام شود.

نقش سبک زندگی در روند درمان و پس از آن

یکی از عوامل بسیار مؤثر در موفقیت درمان سرطان سینه، توجه به سبک زندگی سالم است. بسیاری از بیماران تصور می‌کنند پس از شروع درمان‌های دارویی یا جراحی، دیگر نیازی به تغییر در زندگی روزمره نیست؛ اما واقعیت این است که بدن و ذهن هر دو درگیر این بیماری هستند و باید تقویت شوند.

تغذیه مناسب

در طول درمان سرطان سینه، بدن نیاز بیشتری به مواد مغذی و ویتامین‌ها دارد. تغذیه صحیح می‌تواند:

• مقاومت بدن در برابر عوارض داروها را افزایش دهد
• از تحلیل عضلات جلوگیری کند
• به بهبود سریع‌تر بافت‌ها کمک کند

توصیه می‌شود از مواد غذایی زیر بیشتر استفاده شود:

• میوه‌ها و سبزیجات تازه، مخصوصاً سبزیجات برگ سبز
• پروتئین‌های سبک مثل ماهی، عدس، مرغ بدون پوست
• غلات کامل مثل جو دوسر و برنج قهوه‌ای
• منابع امگا ۳ مثل گردو و بذر کتان

و مصرف این مواد کاهش یابد:

• قند و شکر سفید
• غذاهای سرخ‌شده یا پرچرب
• گوشت‌های فرآوری‌شده مثل سوسیس و کالباس

فعالیت بدنی و ورزش سبک

ورزش، حتی در حد پیاده‌روی سبک روزانه، می‌تواند:

• خستگی ناشی از درمان را کاهش دهد
• وضعیت روحی بیمار را بهبود بخشد
• به تنظیم خواب و کاهش اضطراب کمک کند

ورزش‌هایی مانند یوگا، مدیتیشن و تنفس عمیق نیز اثرات مثبت زیادی بر وضعیت روانی بیمار دارند.

سلامت روان

ابتلا به سرطان سینه، از نظر روحی ضربه بزرگی برای هر فرد است. حمایت اطرافیان، مشاوره با روان‌شناس و ارتباط نزدیک با پزشک معالج، نقش مهمی در حفظ روحیه و انگیزه درمان دارند.

مزیت انجام درمان های سرطان پستان قبل از جراحی

انجام روش های درمان‌ سرطان پستان قبل از جراحی، دارای چندین مزیت مهم است:

• انجام جراحی ممکن است به خاطر کوچک تر شدن تومور راحت تر انجام پذیرد.
• پزشک شما متوجه خواهد شد که چه درمان های خاصی مناسب شما خواهد بود.
• ممکن است بتوانید از طریق یک آزمایش بالینی، درمان جدیدی را امتحان کنید.
• در صورت کوچک شدن تومور به اندازه کافی، ممکن است هنگام جراحی، به جای برداشتن کامل پستان فقط بخشی از بافت پستان برداشته شود.
• اگر در نقطه‌ی دیگری از بدن شما هم سلول‌های سرطانی به صورت میکروسکوپیک وجود داشته باشند، این درمان‌ها را دریافت می‌کنند.

بیشتر بخوانید: درمان سرطان سینه با طب سنتی

به طور کلی درمان سرطان سینه باید با توجه به نوع سرطان، مرحله بیماری، و ویژگی‌های فردی بیمار انجام شود. با پیشرفت‌های علمی و تکنولوژیکی، شیوه‌های درمانی متنوعی همچون جراحی، شیمی‌درمانی، پرتودرمانی و درمان‌های هدفمند وجود دارد.

یادتان باشد که موفقیت درمان سرطان پستان، تا حد زیادی به تجربه و علم دکتر بستگی دارد. دکتر فتانه ضیایی، با بیش از سال‌ها تجربه در حوزه بیماری‌های پستان و درمان تخصصی سرطان سینه، یکی از پزشکان برجسته در این زمینه در ایران محسوب می‌شود.

سوالات متداول در خصوص درمان سرطان سینه