ماستکتومی میتواند ظاهر سینه، نوک سینهها و یا هر دو را تغییر دهد. در طی ماستکتومی، جراح بافت یک یا هر دو سینه را برمی دارد. هدف معمولاً حذف سرطان سینه یا جلوگیری از گسترش و توسعه آن است. با این حال، برخی از افراد نیز ممکن است به دلایل دیگری تحت ماستکتومی قرار بگیرند. در بعضی از انواع ماستکتومی تنها بخشی از بافت پستان برداشته مشود و در انواعی دیگر نیاز به به تخلیهی گستردهتر داریم.
نوع ماستکومی که جراح آن را توصیه کرده است، به دلیل انجام عمل بستگی دارد. اگر فردی به سرطان سینه مبتلا باشد، نوع سرطان و میزان گسترش آن در انتخاب روش مؤثر خواهد بود. در این مقاله به معرفی کامل عمل ماستکتومی و اتفاقاتی که بیماران در طی انجام و بعد از آن تجربه میکنند، پرداختهایم.
ماستکتومی چیست؟
ماستکتومی روشی جراحی برای درمان سرطان پستان و جلوگیری از آن که به آن جراحی برداشتن پستان نیز می گویند. برای افراد مبتلا به سرطان پستان در مراحل اولیه بیماری، ماستکتومی که در آن بافت پستان برداشته می شود می تواند به عنوان یک گزینه درمانی در نظر گرفته شود.
فیلم عمل ماستکتومی پستان
اگر تشخیص جراح، تخلیه و برداشتن پستان باشد؛ جراحی بازسازی نیز برای بازگرداندان شکل طبیعی به پستان بنابر تشخیص پزشک می تواند همزمان با عمل ماستکتومی، بعد از جراحی، قبل از رادیوتراپی سرطان سینه و بعد اتمام تمام مراحل درمانی انجام گیرد.
دلایل انجام ماستکتومی
هدف اصلی این جراحی، برداشتن بافتهای سرطانی و جلوگیری از گسترش سلولهای بدخیم به سایر قسمتهای بدن است. پزشکان معمولاً زمانی انجام ماستکتومی را توصیه میکنند که سایر روشها مانند شیمیدرمانی یا جراحی حفظ پستان (لامپکتومی) برای بیمار کارایی کافی نداشته باشند. در واقع، انتخاب نوع درمان به عواملی مانند اندازه تومور، محل آن در پستان و مرحله پیشرفت سرطان بستگی دارد.
از سوی دیگر، گاهی ماستکتومی بهعنوان اقدامی پیشگیرانه انجام میشود؛ یعنی در افرادی که ریسک بسیار بالایی برای ابتلا به سرطان پستان دارند (مانند کسانی که دارای جهش ژنتیکی BRCA1 یا BRCA2 هستند)، پزشک ممکن است پیشنهاد دهد با برداشتن بافت پستان، خطر بروز سرطان در آینده کاهش یابد. این نوع جراحی، اگرچه تصمیم بزرگی است، اما میتواند نقش مؤثری در حفظ سلامت و پیشگیری از ابتلا به سرطان در افراد پرخطر داشته باشد.
ماستکتومی چگونه انجام می شود؟
بعد از ماستکتومی به طور معمول بیماران نیاز به بستری در بیمارستان دارند. مدت زمانی که لازم است بیمار در بیمارستان بستری باشد، به شرایط بیمار و صلاحدید جراح متخصص پستان دارد. بنابراین برای هر فرد، متفاوت با سایرین خواهد بود.
به طور کلی، ماستکتومی این فرآیند را دنبال می کند:
- بیمار بعد از پوشیدن لباس مناسب اتاق عمل، راهی اتاق عمل خواهد شد.
- ضربان قلب، فشار خون، تنفس و سطح اکسیژن خون بیمار در طول جراحی تحت کنترل و بررسی تیم جراحی قرار دارد.
- پوست محل جراحی با محلول استریل تمیز و ضدعفونی می شود.
- یک برش در سینه ایجاد می شود که نوع برش ایجاد شده به نوع ماستکتومی بیمار بستگی دارد.
- بافت زیرین به آرامی آزاد شده و برداشته می شود.
- یک برش در سینه ایجاد می شود که نوع برش ایجاد شده به نوع ماستکتومی بیمار بستگی دارد.
- بافت زیرین به آرامی آزاد شده و برداشته می شود.
- غدد لنفاوی نیز ممکن است پس از برداشتن سینه برداشته شوند.
- یک برش در سینه ایجاد می شود که نوع برش ایجاد شده به نوع ماستکتومی بیمار بستگی دارد.
- بافت زیرین به آرامی آزاد شده و برداشته می شود.
- غدد لنفاوی نیز ممکن است پس از برداشتن سینه برداشته شوند.
- بافت پستان و هر بافت دیگری که برداشته شود برای بررسی به آزمایشگاه فرستاده خواهد شد.
- ممکن است یک یا چند لوله در ناحیه آسیب دیده قرار داده شود تا خون و مایعات از طریق آنها از بدن خارج گردد.
- قسمت هایی که برش ایجاد شده، بوسیله بخیه بسته خواهد شد.
- یک باند یا پانسمان استریل روی محل قرار داده می شود.
انواع ماستکتومی چیست؟
جراحی ماستکتومی دارای انواع مختلفی است که شامل:
1. ماستکتومی کامل
که در آن تمام بافت پستان از جمله نوک پستان، هاله و یا کل پستان برداشته می شود.
2. ماستکتومی نگه دارنده پوست
شامل برداشتن کلیه بافت های پستان و نوک پستان می باشد اما جراحی پوست پستان شامل آن نمی شود. این روش برای تومورهای خیلی بزرگ مناسب نیست و بلافاصله پس از ماستکتومی عمل بازسازی پستان را می توان انجام داد.
3. ماستکتومی نگهدارنده پستان
در این نوع جراحی فقط بافت پستان از بین می رود، پوست و نوک پستان باقی می ماند. بازسازی پستان بلافاصله پس از عمل انجام می شود.
4. ماستکتومی رادیکال
در ماستکتومی رادیکال کل سینه، غدد لنفاوی زیر بغل و عضلات دیواره قفسه سینه توسط جراح برداشته می شود.
5. ماستکتومی رادیکال اصلاح شده
شامل از بین بردن تمام بافت پستان و غدد لنفاوی بیشتر میشود
6. ماستکتومی هر دو پستان
این روش شامل برداشتن هر دو سینه توسط جراح است. جراحی ماستکتومی هر دو پستان، معمولاً به عنوان یک اقدام پیشگیرانه است. برای مثال در افرادی که طبق بررسی های ژنتیکی، در معرض خطر بالای ابتلا به سرطان پستان قرار دارند.
7. جراحی ماستکتومی برای تغییر جنسیت
ماستکتومی علاوه بر جنبه درمان و پیشگیری از سرطان سینه، ممکن است بخشی از پروسه تغییر جنسیت در افراد ترنس باشد. زمانی که بدن بیمار از جنسیت زن به مرد در حال تغییر است، جراح بدون برداشتن پوست پستان، بافت و برجستگی آن را بر میدارد.
در چه شرایطی ماستکتومی انجام می شود؟
جراحی برداشتن پستان می تواند گزینه درمانی برای بسیاری از انواع سرطان در ناحیه پستان باشد، مانند:
- درمان سرطان های مکرر
- سرطان پستان غیرتهاجمی
- بیماری پاژه پستان
- سرطان التهاب پوست، بعد از شیمی درمانی
- مراحل اولیه سرطان پستان
- در صورت پیشرفت بیماری بعد از شیمی درمانی
پزشک در برخی شرایط ماستکتومی را به همراه رادیوتراپی توصیه میکند که این شرایط شامل:
- در صورتی که اندازه تومور بزرگتر از 5 سانت باشد.
- در صورتی که تعداد غدد لنفاوی درگیر بیش از ۴عدد باشد.
- تومور التهابی
- سن کم بیمار
ماستکتومی برای درمان سرطان پستان
جراحی بازسازی پستان بعد از سرطان، یکی از مؤثرترین راهکارها برای حذف سلولهای سرطانی و جلوگیری از بازگشت بیماری است. در این جراحی، بسته به نوع و میزان درگیری بافت، ممکن است بخشی از پستان یا کل آن برداشته شود. در برخی موارد نیز، جراح همزمان غدد لنفاوی زیر بغل را خارج میکند تا از گسترش احتمالی سرطان جلوگیری شود. تصمیمگیری درباره نوع ماستکتومی (ساده، رادیکال یا با حفظ پوست و نوک پستان) به نظر پزشک و شرایط فردی بیمار بستگی دارد.
پس از انجام ماستکتومی، پزشکان ممکن است درمانهای مکمل مانند شیمیدرمانی، پرتودرمانی یا هورمونتراپی را برای اطمینان از حذف کامل سلولهای سرطانی تجویز کنند. در سالهای اخیر، امکان بازسازی پستان پس از جراحی نیز فراهم شده تا علاوه بر جنبه درمانی، از نظر ظاهری و روحی به بیماران کمک شود تا احساس بهتری نسبت به بدن خود داشته باشند.
عوارض احتمالی ماستکتومی
مانند هر عمل جراحی دیگری، ماستکتومی نیز میتواند با برخی عوارض همراه باشد. البته بیشتر این عوارض موقتی هستند و با رعایت مراقبتهای لازم و پیگیری منظم، به مرور برطرف میشوند. شدت و نوع عارضه در هر فرد متفاوت است و به وضعیت جسمانی، نوع جراحی و شرایط ترمیم بدن بستگی دارد.
عوارض احتمالی ماستکتومی شامل موارد زیر است:
- درد، تورم یا کبودی در ناحیه جراحی
- بیحسی یا احساس گزگز در پوست اطراف سینه یا بازو
- تجمع مایع (سروما) در محل جراحی
- احتمال عفونت زخم یا باز شدن بخیهها
- کاهش دامنه حرکتی بازو در سمت جراحی
- تغییر در شکل یا بافت پوست در محل عمل
مراقبتهای بعد از ماستکتومی
دوره بهبودی پس از ماستکتومی نیاز به مراقبت دقیق و منظم دارد تا روند ترمیم سریعتر انجام شود و از عوارض احتمالی پیشگیری شود. رعایت توصیههای پزشک در مورد استراحت، تغذیه مناسب و مراقبت از زخم نقش بسیار مهمی در موفقیت درمان دارد.
مهمترین مراقبتها عبارتند از:
- تمیز و خشک نگهداشتن محل زخم طبق دستور پزشک
- اجتناب از فعالیتهای سنگین و بلند کردن اجسام در روزهای ابتدایی
- انجام تمرینهای حرکتی سبک برای جلوگیری از خشکی بازو و شانه
- پیگیری منظم جلسات فیزیوتراپی در صورت تجویز پزشک
- استفاده از سوتین طبی مخصوص پس از جراحی برای حمایت از بافتها
- توجه به علائم عفونت مانند قرمزی، تورم یا تب و اطلاع سریع به پزشک
نتیجهگیری
چنان چه جهت درمان سرطان خود به بهترین دکتر سرطان سینه در تهران مراجعه کنید ایشان بنابر معاینات و تصویربرداری های انجام شده بهترین راه حل که ماستکتومی یکی از آنها میتواند باشد را برای درمان انتخاب می کنند.
چنان چه تشخیص ایشان بر جراحی برداشتن پستان باشد به ایشان اعتماد کنید و این را در نظر داشته باشید که بعد از عمل جراحی بازسازی پستان بعد از سرطان انجام میگیرد و جای هیچگونه نگرانی نیست.
سوالات متداول ماستکتومی
سرعت بهبودی بعد از عمل، از فردی به فرد دیگر متفاوت است. ولی معمولاً چند هفته طول می کشد تا زخم ها ترمیم شوند و التهاب، درد و سوزش از بین برود. اگر جراحی بازسازی پستان نیز انجام شود، ممکن است دوران نقاهت بیمار بیشتر طول بکشد.
یکی از موضوعاتی که قبل از عمل جراحی مطرح است این است که آیا بیمار نیازی به بازسازی پستان دارد یا خیر؟ و اینکه این عمل بهتر است چه زمانی انجام گیرد؟
بیمار قبل از جراحی ماستکتومی باید موارد زیر را رعایت کند:
✔ حداقل 8 ساعت قبل از عمل چیزی نخورد.
✔ در صورت مصرف هر گونه دارو یا ویتامینی پزشک خود را در جریان بگذارد.
✔ با مشورت پزشک یک هفته قبل از عمل مصرف داروهای رقیق کننده خون مانند آسپرین را متوقف کنید.
اکثر عوارض با گذشت زمان از بین می روند. هر ساله افراد زیادی تحت ماستکتومی موفقیت آمیز قرار می گیرند. جراحان این روش را با توجه به ماهیت تهاجمی آن، نسبتاً ایمن می دانند.
در بیمارانی که پزشک احتمال عود سرطان را پیش بینی میکند، برای برطرف نمودن این خطر لازم است بعد از ماستکتومی رادیوتراپی نیز انجام شود. هدف از رادیوتراپی بعد از جراحی، از بین بردن بقایای سلول های سرطانی و جلوگیری از متاستاز یا برگشت سرطان است.
در شرایطی که بیمار به دلایل مختلف اعم از ژنتیکی بودن سرطان در خانواده و بسیاری شرایط دیگر در معرض ابتلا به سرطان پستان باشد، پزشک ماستکتومی را جهت جلوگیری از سرطان پیشنهاد می کند.
سلام . اگه شخصی ب خاطر دلایل دیگه ای بجز سرطان تخلیه ی سینه انجام بده میتونه بعد جراحی ب فعالیتهای ورزشیش ادامه بده ؟ منظورم ورزش سنگین و این چیزاس